ΟΣΤΕΟΑΡΘΡΙΤΙΔΑ

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ: Η οστεοαρθρίτιδα είναι μία χρόνια πάθηση των αρθρώσεων, στην οποία παρατηρείται προοδευτική καταστροφή και αποδόμηση του αρθρικού χόνδρου. Συνοδεύεται από την ανάπτυξη νέου οστού στις παρυφές των αρθρώσεων, τα λεγόμενα οστεόφυτα, καθώς και από καταστροφή του αρθρικού θυλάκου.
Η οστεοαρθρίτιδα έχει ασύμμετρη κατανομή και συχνά εντοπίζεται μόνο σ’ ένα διαμέρισμα της άρθρωσης και συνήθως οφείλεται σε παθολογικά φορτία που υφίσταται η άρθρωση. Υπάρχουν και αρκετοί δευτερογενείς παράγοντες που επηρεάζουν την εξέλιξη της οστεοαρθρίτιδας όπως είναι η εμφάνιση κρθστάλλων ασβεστίου, η ισχαιμία που οδηγεί σε οστεονέκρωση, η αστάθεια της άρθρωσης και η παρατεταμένη χρήση αντιφλεγμονοδών φαρμάκων και κορτιζόνης.
Ένα χαρακτηριστικό είναι ότι η οστεοαρθρίτιδα αυξάνει με την πάροδο της ηλικίας. Ο αρθρικός χόνδρος “γερνάει” με αποτέλεσμα την απώλεια της ελαστικότητάς του και της αντοχής του. Σε ορισμένες περιπτώσεις έγινε δυνατή η αποκάλυψη γενετικών διαταραχών στον μεταβολισμό του κολλαγόνου τύπου ΙΙ. Επίσης ο αρθικός χόνδρος μπορεί να υποστεί βλάβες από προηγηθείσες φλεγμονώδεις παθήσεις. Αυτό εξηγεί την εμφάνιση της δευτεροπαθούς αρθρίτιδας, σε ασθενείς με ιστορικό ρευματοειδούς αρθρίτιδας.
Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η αιτία είναι η αύξηση των μηχανικών φορτίων σε κάποιο τμήμα της αρθρικής επιφάνειας, που προκαλεί διαταραχή της φόρτισης της άρθρωσης με αλλοίωση του σχήματος της αρθρικής επιφάνειας.

ΠΑΘΟΓΕΝΕΣΗ : Ο αρθρικός χόνδρος παίζει σημαντικό ρόλο στην απόσβεση και κατανομή των φορτίων που προκαλούνται από την χρήση της άρθρωσης. Όταν ο χόνδρος καταστραφεί, τα φορτία μεταφέρονται στο υποχόνδριο οστούν με αποτέλεσμα την δημιουργία κύστεων και σκλήρυνσης της περιοχής. Στην συνέχεια δημιουργούνται τα οστεόφυτα, τα οποία χαρακτηρίζουν την οστεοαρθρίτιδα.

ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ : Τα κύρια χαρακτηριστικά της οστεοαρθρίτιδας είναι η προοδευτική καταστροφή του χόνδρου, η δημιουργία υποχόνδριων κύστεων, η σκλήρυνση του υποχόνδριου οστού, η ανάπτυξη οστεοφύτων και η ρίκνωση του θυλάκου.

ΣΥΧΝΟΤΗΤΑ: Η οστεοαρθρίτιδα είναι η συχνότερη από όλες τισ παθήσεις των αρθρώσεων. Είναι μια πραγματικά παγκόσμια πάθηση, η οποία προσβάλλει άνδρες και γυναίκες όλων των φυλών. Οποιοσδήποτε ζήσει αρκετά χρόνια θα αναπτύξει οστεοαρθρίτιδα κάποιου βαθμού σε κάποια άρθρωση του. Μελέτες έχουν δείξει ότι οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις υπάρχουν σε οποιονδήποτε μετά την ηλικία των 65 ετών. Οι ακτινολογικές μελέτες δείχνουν ότι η συχνότητα αυξάνει από 1% σε ηλικίες των 30 ετών, σε πάνω από 50% σε ανθρώπους ηλικίας μεγαλύτερης των 60 ετών.
Οι άνδρες και οι γυναίκες αναπτύσουν οστεοαρθρίτιδα εξ ίσου αλλά στις γυναίκες προσβάλλονται περισσότερες αρθρώσεις από ότι στους άνδρες. Η οστεοαρθρίτιδα είναι πολύ πιο συχνή σε κάποιες αρθρώσεις όπως του ισχίου, του γόνατος , της σπονδυλικής στήλης και των δακτύλων, παρά σε άλλες αρθρώσεις (καρπού, αγκώνα, ποδοκνημικής).

ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ: Υπάρχουν συγγενείς δυσπλασίες των αρθρώσεων που οδηγούν στην ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας. Επίσης ένα παλαιότερο κάταγμα μιας άρθρωσης είναι προφανής παράγοντας για ανάπτυξη δευτεροπαθούς αρθρίτιδας (μετατραυματικής αρθρίτιδας). Υπάρχουν αρκετές αποδείξεις της συσχέτισης μεταξύ οστεοαρθρίτιδας και ορισμένων επαγγελμάτων, όπως είναι οι εργαζόμενοι οι οποίοι απαιτείται να γονατίζουν συχνά κατά την διάρκεια της εργασίας τους.
Η σχέση της οστεοαρθρίτιδας με τις διάφορες αθλητικές δραστηριότητες μπορεί να οφείλεται σε οξείς τραυματισμούς κατά την διάρκεια της άσκησης. Η παχυσαρκία οδηγεί σε αυξημένη φόρτιση των αρθρώσεων και επομένως προδιαθέτει σε οστεοαρθρίτιδα. Τέλος οι γυναίκες με γενικευμένη οστεοαρθρίτιδα έχουν αυξημένες πιθανότητες να δουν τις κόρες τους να παρουσιάζουν την ίδια πάθηση.

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ: Οι ασθενείς συνήθως έχουν υπερβεί την μέση ηλικία. Ο πόνος είναι το κυριότερο σύμπτωμα. Μπορεί να είναι διάχυτος ή να προβάλει κ σε κάποια πιο απομακρυσμένη περιοχή, π.χ. Πόνος που προβάλει στο γόνατο λόγω οστεοαρθρίτιδας του ισχίου. Είναι ήπιος αρχικά αλλά επιδεινώνεται σταδιακά μέσα σ’ ένα χρονικό διάστημα μηνών ή χρόνων. Στα προχωρημένα στάδια εμφανίζεται και ωυχτερινός πόνος ή πόνος ηρεμίας.
Η δυσκαμψία είναι σύνηθες κλινικό εύρημα και εμφανίζεται χαρακτηριστικά μετά από περιοδούς ακινησίας. Η διόγκωση της άρθρωσης είναι επίσης συχνό φαινόμενο, με παρουσία υγρού. Η παραμόρφωση συνήθως οφε’ιλεται στην ρίκνωση του αρθρικού θυλάκου ή στην μηχανική αστάθεια με αποτέλεσμα την διαταραχή της λειτουργικότητας της άρθρωσης.
Η χωλότητα, η δυσκολία με τις σκάλες, ο περιορισμός της απόστασης βάδισης, η ποοδευτική ανικανότητα να εκπληρώνει καθημερινές δραστηριότητες οδηγεί τελικά τον ασθενή στον Ορθοπαιδικό.
Τα συμπτώματα της αρθρίτιδας έχουν ένα χαρακτηριστικό διαλείποντα χαρακτήρα με περιόδους ύφεσης που μερικές φορές μπορεί να διαρκέσουν και μήνες.